h2>Przyczyny urazów kręgosłupa nadających się do rehabilitacji w wyniku uprawiania sportu

Nierzadko przyczyną uszkodzeń ciała jak również powikłań z nimi związanych pozostają ćwiczenia wysiłkowe. Mogą sprawiać one, że konieczna jest rehabilitacja narządów powodujących różnego rodzaju dyskomfort spowodowany urazami. Poruszanie ciałem w szybkim tempie, ponawiane silne skurcze mięśni maksymalnie napinają tkanki. Tężyzna fizyczna oraz zwiększona moc jaką osiąga sportowiec w trakcie treningów staje się przyczyną licznych urazów mięśni, tkanek miękkich, ścięgien, a przede wszystkim stawów. Ze względu na typową budowę anatomiczną, podczas uprawiania ćwiczeń dochodzi do nadwyrężeń i przeciążeń wszystkich fragmentów kręgosłupa. Dający o sobie znać ból łączy się przeważnie z jednym z dwóch mechanizmów przeciążeniowych. I tak, może on mieć związek z ostrym urazem lub też z o wiele częściej występującymi łączącymi się ze sobą przeciążeniami. Natomiast do kontuzji kręgosłupa lędźwiowego nabywa się na ogół w czasie gry w piłkę, gimnastyki, podnoszenia ciężarów, zapasów, tańca, wioślarstwa, a bolesność tego fragmentu kręgosłupa pojawiające się w trakcie biegania bądź też jazdy na rowerze sygnalizują o zaburzeniach funkcji kręgosłupa. Przeprowadzone obserwacje zaś ujawniły, że ból pleców w podobny sposób u sportowców, jak również u osób nieuprawiających sportu jest oparty na nieprawidłowościach tkanek miękkich. Takie dysfunkcje uniemożliwiają wskazanie przyczyny bólu, gdyż pierwsze symptomy choroby w dużym stopniu zakłócają diagnozę, co więcej utrudniają jej ustalenie. Młodzi sportowcy wystawieni są na inne zagrożenia aniżeli sportowcy dorośli. Ich kształtujący się dopiero szkielet, wzrastanie, zmniejszona masa ciała, zwiększające obciążenia treningowe, a także niedobory żywieniowe stają się decydującymi czynnikami do powstania patologii wewnątrz kręgosłupa. Niedojrzałe blaszki graniczne trzonów kręgów mogą umożliwić wykształcenie się przepukliny jądra miażdżycowego do trzonu kręgu. Dysfunkcje łuków kręgów stają się coraz bardziej powszechne u sportowców młodych z niedojrzałym układem kostnym, ale przede wszystkim u tych, u których występują często powtarzające się ruchy przeprostne we fragmencie kręgosłupa lędźwiowego.

Fragment lędźwiowy kręgosłupa jest bardzo narażony na urazy podczas biegania, gdyż wówczas dochodzi do złożonych ruchów w niewielkim zakresie we wszystkich płaszczyznach. Ze względów medycznych zasadniczym powodem tych uszkodzeń w trakcie biegania są pojawiające się regularnie osiowe kompresyjne obciążenia pojawiające się w efekcie izolowanego obciążenia pięty w czasie każdego kroku. Osoba biegnąca, która na przykład w trakcie treningu pokonuje zwykle mniej więcej 130 km tygodniowo naraża swoje ciało na około 40 000 obciążeń stopy w czasie tygodnia. Przed laty przeprowadzano wiele badań pomiarów sił kompresyjnych tworzących się w obrębie krążka międzykręgowego fragmentu lędźwiowego kręgosłupa w trakcie wykonywania różnych czynności. Zwiększenie obciążenia jak również ciśnienia w środku krążka międzykręgowego w trakcie biegania pojawia się jako następstwo osiowych obciążeń kręgosłupa w momencie obciążania pięty jak też, w mniejszym procencie, w czasie uaktywnienia mięśni prostowników części lędźwiowej kręgosłupa w cyklu ruchów generowanych w ciągu biegu. Do warunków, które bezpośrednio oddziałują na obciążenie kręgosłupa można zaliczyć, na przykład typ obuwia jak też rodzaj materiału, z jakiego zostały uszyte one same oraz wewnętrzna wkładka. To właśnie wkładka w obuwiu sportowym ma niebagatelne znaczenie ze względu na to, że dzięki niej można zredukować liczę wstrząsów, które docierają do kręgosłupa. Daje to możliwość zintensyfikowania częstotliwości pracy mięśni odcinka lędźwiowego kręgosłupa, również ich skurczów, co daje efektywniejszą stabilizację odcinka lędźwiowego kręgosłupa w czasie maksymalnego obciążenia podczas biegania. Wyższe podparcie łuku stopy w obuwiu i zapewniające większą wysokość przyśrodkowego podłużnego łuku stopy podczas biegu gwarantuje ograniczenie wstrząsów w zestawieniu z obuwiem dysponującym mniejszą wysokością łuku.

Rehabilitacja w Szczecinie
Rehabilitacja urazów sportowych

W trakcie biegu w części lędźwiowej kręgosłupa dają o sobie znać złożone ruchy o nieznacznym stopniu natężenia występujące we wszystkich płaszczyznach. Jednakże zasadniczą przyczyną naruszającą kręgosłup w czasie biegania wynikającą z powracającego osiowego kompresyjnego obciążenia jest następstwo izolowanego obciążania pięty w czasie każdego kroku. I tak, biegacz przemierzający w trakcie treningu średnio 130 km tygodniowo poddaje swoje ciało blisko 40 000 obciążeń stopy na przestrzeni tygodnia. Swego czasu przeprowadzono powszechne pomiary sił kompresyjnych powstających w środku krążka międzykręgowego we fragmencie lędźwiowym kręgosłupa w trakcie wykonywania zróżnicowanych czynności. Intensyfikacja obciążeń oraz ciśnienia wewnątrz krążka międzykręgowego w trakcie biegania tworzy się w następstwie osiowych obciążeń kręgosłupa w czasie obciążania pięty jak również, w mniejszym stopniu, w czasie stymulacji mięśni prostowników w części lędźwiowej kręgosłupa w sekwencji ruchów przeprowadzanych podczas biegu. Do stymulantów odgrywających niebagatelną rolę w czasie obciążania kręgosłupa zaliczyć można, na przykład fason używanego obuwia jak również rodzaj materiału, z jakiego są wykonane one same, a także wkładka mieszcząca się wewnątrz tego buta. Przy pomocy owych wkładek można ograniczyć znacząco liczbę wstrząsów, które trafiają do kręgosłupa. Dzięki temu, możliwe jest intensyfikowanie częstości pracy mięśni części lędźwiowej kręgosłupa oraz ich skurczów, co przynosi efekty stabilizacji w granicach fragmentu lędźwiowego kręgosłupa podczas kiedy dają o sobie znać w trakcie biegania maksymalne obciążenia. Obuwie posiadające wyżej położone podparcie dla łuku stopy, jak też gwarantujące większą wysokość przyśrodkowego podłużnego łuku stopy w czasie biegania pozwala na bardziej udane amortyzowanie wstrząsów w zestawieniu z obuwiem zapewniającym mniejszy rozmiar łuku.

Rehabilitacja
Rehabilitacja ST-Medical

Biomechanika dźwigania siłowego bezpośrednio odwołuje się do procedur funkcjonujących w trakcie działania, na przykład wykonywania pracy głownie fizycznej, jak również elementarnych działań dnia powszedniego. Podczas treningu siłowego wyodrębnić można w szczególności takie elementy jak, na przykład przysiad, wyciskanie na ławeczce oraz martwy ciąg. I tak, w przysiadzie pięty osoby ćwiczącej rozstawione są trochę szerzej aniżeli szerokość barków, natomiast stawy biodrowe utrzymują się w nieznacznej rotacji zewnętrznej sięgającej 30 – 45 stopni. W trakcie dźwigania natomiast powinno się wystrzegać nadmiernego skręcania stawów biodrowych do wewnątrz, jak też na zewnątrz, tak by stawy kolanowe przekrzywiały się prostopadle do płaszczyzny wyznaczonej poprzez długą oś stóp. Na skutek tego utrzymana zostaje naturalna pozycja kończyn dolnych, co umożliwia ograniczenie różnego rodzaju nadwyrężeń przenoszonych przez stawy kolanowe, biodrowe, miednicę oraz lędźwiowy fragment kręgosłupa. W celu zintensyfikowania stateczności kręgosłupa, jak też usprawnienia skurczy mięśnia prostownika grzbietu oraz ograniczenia obciążenia tkanek miękkich, powinno się zachować poprawną lordozę w czasie dźwigania. Trzeba zadbać o to, aby środek ciężkości mieścił się mniej więcej 5–7 cm w przód od miejsca łączenia się pięty z podłożem. W konsekwencji tego, w trakcie dźwigania utrzymuje się właściwą mechanikę tułowia. Natomiast, podczas gdy ćwiczący wykonuje wyciskanie w leżeniu tyłem, wówczas ma on nogi zakrzywione w kolanach, trzyma stopy horyzontalnie na podłożu, zaś barki oraz głowa spoczywają poziomo na ławeczce. Lordoza lędźwiowa powinna być utrzymana, a łopatki ściągnięte i zablokowane. Natomiast ćwiczący w trakcie pierwszego etapu martwego ciągu ustawia się nad sztangą spoczywającą na podłodze, jego stopy winny być ustawione w pozycji pośredniej na szerokość trochę mniejszą aniżeli szerokość barków, podczas gdy podudzia powinny stykać się swobodnie ze sztangą w pionowym ułożeniu ciała. Zawodnik, przeprowadzając przysiad, ujmuje gryf sztangi niedaleko kończyn dolnych, przedramię dominujące przeprowadza nachwyt, zaś niedominujące podchwyt. Zanim nastąpi dźwignięcie, ćwiczący winien w najwyższym stopniu wyprostować stawy łokciowe, jak też w pełni opuścić obręcz barkową. Dzięki temu zabezpieczane są tkanki miękkie przed potencjalną kontuzją będącą konsekwencją nagłego, zrywkowego ruchu. Po zainicjowanie ruchu podnoszenia daje o sobie znać chęć wyprostowania stawów kolanowych przed stawami biodrowymi, przez co ćwiczący przesadnie pochyla tułów w przód. W rzeczywistości, warto aby zawodnik dążył do przesunięcia własnego środka ciężkości ku tyłowi, celem wyrównania oddziałującej z przodu siły spowodowanej przez obciążoną sztangę.

Rehabilitacja Szczecin
Sztanga jako pomoc rehabilitacji

Choć biegi nie prowadzą do uszkodzeń ciała, to jednak mogą być impulsem do pojawienia się bądź też wzmożenia zaburzeń w obszarze kręgosłupa. Niemniej jednak jego dysfunkcje pojawiają się zaledwie w 11–13% przypadków urazów opartych na bieganiu. Ponad wszelką wątpliwość powszechne są przypadki kiedy to bieganie wzmaga występujące już cierpienia fizyczne, które dały o sobie znać z innych powodów. Jednakże, mimo wszystko, pojawia się wzajemna zależność pomiędzy bieganiem a pojawieniem się złamań zmęczeniowych w części lędźwiowej oraz krzyżowej kręgosłupa. Nawracające nadwyrężenia, jak też przeciążenia osiowe dolnych kręgów fragmentu lędźwiowo – krzyżowego, stają się przyczyną złamań zmęczeniowych każdej ze struktur kostnych. Źródłem dolegliwości bólowych kręgosłupa w odcinku lędźwiowym u biegaczy, stają się także ostatnio odkryte złamania typu zmęczeniowego kości krzyżowej. Wiadomo, że złamania kości krzyżowej mają miejsce raczej epizodycznie, a symptomy świadczące o tego typu urazie są tożsame z dolegliwościami związanymi z chorobami krążka międzykręgowego bądź też rwy kulszowej.

Urazy kręgosłupa
Urazy kręgosłupa

Rehabilitacja kręgosłupa

Aby pozbyć się bóli kręgosłupa pojawiających się za sprawą biegów, ćwiczący powinien zrezygnować na jakiś czas z uprawiania tej i innych dyscyplin sportowych. Również naprzemienne aplikowanie okładów ciepłych i zimnych w warunkach domowych, może okazać się zadowalającym sposobem na uśmierzenie dolegliwości bólowych. Jednakże zdarzają się pacjenci, którzy pomimo zaaplikowania leczenia zachowawczego, nadal użalają się na ból kręgosłupa. Wówczas warto aby to właśnie ta grupa uprawiających sporty została poddana o wiele bardziej szczegółowemu rozpoznaniu. Do takich wnikliwych badań zaliczyć można, na przykład tomografię komputerową, rezonans magnetyczny, jak również scyntygrafię kości, która umożliwi wychwycenie złamań zmęczeniowych. Zaś w ostrej fazie wykorzystać można jako terapię ćwiczenia aerobowe, które nie generują nagłych wstrząsów i obciążeń. Do tego rodzaju zabiegów zaliczyć można aquajogging, jak też dyscypliny aerobowe, na przykład jazdę na rowerze bądź też używanie trenażera eliptycznego. Natomiast pacjenci , u których występuje zmniejszenie ruchomości fragmentu lędźwiowego kręgosłupa, miednicy czy też kończyn dolnych, zmuszeni są w trybie pilnym przystąpić do ćwiczeń prowadzących do zintensyfikowania zakresu ruchu tego odcinka kręgosłupa. Natomiast terapia wykorzystywana w ostrej fazie złamań zmęczeniowych części lędźwiowo – krzyżowej kręgosłupa związanych z bieganiem, powinna polegać na bezwzględnym i stuprocentowym zrezygnowaniu z aktywności ruchowej. Aby doszło do wyzdrowienia pacjentów ze zmęczeniowymi złamaniami części lędźwiowo – krzyżowego kręgosłupa związanymi z bieganiem, potrzeba mniej więcej 6,6 miesiąca. Po wychwyceniu owych złamań kości, lekarz powinien wykonać szczegółową analizę związaną z nieprawidłowościami metabolicznymi, które mogą stanowić powód powstania tego złamania. Niebywale ważne jest uwarunkowanie płciowe, gdyż płeć żeńska w okresie menopauzalnym, przez wzgląd na zagrożenie osteoporozą, bądź też młode kobiety, u których może wystąpić triada zaburzeń, to znaczy brak miesiączki, jadłowstręt psychiczny oraz osteoporoza są szczególnie narażone na złamania. Pacjenci, u których siła mięśni przykręgosłupowych jest niewystarczająca lub też pojawiają się zmiany urazowe w granicach kręgosłupa winni wystrzegać się biegania po wyboistym terenie. Trzeba również zwracać uwagę na ograniczenie obciążenia kręgosłupa w odcinku lędźwiowym, a można to osiągnąć przy pomocy dobrze dobranego obuwia amortyzującego wstrząsy.

Rehabilitacja w Szczecinie – kręgosłup
Krzywy kręgosłup – skolioza

Słaba technika wykonywanych ćwiczeń, błędnie przeprowadzona rozgrzewka, przetrenowanie bądź też zaburzenia długości tudzież siły poszczególnych mięśni mogą stanowić czynniki prowadzące do kontuzji i obrażeń kręgosłupa. Do tego rodzaju uszkodzeń ciała prowadzą przede wszystkim ćwiczenia, takie jak martwy ciąg oraz dźwiganie z przysiadu. Pojawiają się one wówczas w okolicy powierzchniowego fragmentu prostownika grzbietu na wysokości połączenia piersiowo – lędźwiowego bądź też lędźwiowo – krzyżowego. Natomiast skręcenia stawów międzywyrostkowych jak również ich przewlekłe niedomaganie pojawiające się równocześnie z bólem, dają o sobie znać we fragmencie środkowym odcinka piersiowego albo w części piersiowo – lędźwiowej kręgosłupa. W przypadku, gdy skręcenie stawów wystąpi we fragmencie lędźwiowym kręgosłupa, w takim przypadku, wielce prawdopodobne jest współwystępowanie uszkodzenia krążka międzykręgowego. Zaś rehabilitacja tego typu kontuzji uwarunkowana jest od tego, czy uszkodzenie miało miejsce po raz pierwszy, czy też nie. Jeśli do urazu doszło pierwszy raz, wtedy można oczekiwać wygojenia zmian samego z siebie w okresie mniej więcej 2–4 tygodni, ale tylko w takim przypadku, gdy struktury nie będą forsowane. Tymczasem dysfunkcje krążków międzykręgowych typowe są raczej dla części dolnej odcinka kręgosłupa lędźwiowego, zaś sporadycznie występują one na wysokości połączenia piersiowo – lędźwiowego. W tym przypadku postępowanie diagnostyczno – lecznicze wstępne wprowadza się w okresie zaostrzenia objawów i polega ono na znoszeniu bólu oraz stanu zapalnego przy wykorzystaniu zabiegów krioterapii, jak również leków przeciwzapalnych. We wczesnej fazie, to znaczy w kilka dni po doznanym urazie, chory powinien wystrzegać się ciepła w jakiejkolwiek formie. Następnie po zakończeniu fazy ostrej, przychodzi czas na przystąpienie do ćwiczeń aerobowych w łańcuchach otwartych, jak też do ćwiczeń izometrycznych mięśni brzucha, nie pociągających za sobą nadmiernego obciążenia krążków międzykręgowych. W celu polepszenia prawidłowej ruchomości międzysegmentarnej oraz ulepszenia programu rehabilitacji, wskazane jest wdrożenie leczenia metodą McKenzie.

Rehabilitacja w Szczecinie – kręgosłup
Rehabilitacja kręgosłupa

Fizjoterapia jako dziedzina rehabilitacji

Przez ostatnie dekady fizjoterapia ewoluowała, aby w końcu wyodrębnić się jako oddzielna dziedzina medycyny fizykalnej oraz rehabilitacji. W bieżącej chwili wykorzystuje się fizjoterapię we wszystkich specjalizacjach medycyny, na przykład w chorobach internistycznych, kardiologicznych, ginekologicznych, ale również w ortopedii oraz traumatologii sportu. Procedury fizjoterapeutyczne da się także sklasyfikować przez wzgląd na główny rodzaj wykorzystywanej podczas zabiegów energii. I tak, mechanoterapię stosuje się w kinezyterapii, masażach, manipulacjach leczniczych oraz ergoterapii; elektroterapia natomiast obejmuje stosowanie prądu galwanicznego, prądów małej, średniej oraz wielkiej częstotliwości; zaś termoterapię stosuje się w hydroterapii, ultrasonoterapii, parafinoterapii, krioterapii oraz przy wykorzystaniu promieniowania podczerwonego; fototerapię stosuje się w terapii światłem słonecznym, w promieniowaniu nadfioletowym, chromoterapii oraz terapii promieniowaniem laserowym. Także wyodrębnić można aerozoloterapię; klimatoterapię oraz balneoterapię, gdzie stosuje się zabiegi z wykorzystaniem naturalnych tworzyw uzdrowiskowych, na przykład wód leczniczych, peloidów lub gazów leczniczych; leczenie jak też rehabilitację uzdrowiskową.

Fizjoterapia w Szczecinie – kręgosłup
Fizjoterapia kręgosłupa

Najefektywniejsze metody rehabilitacji przeciwbólowej kręgosłupa

Zgodnie z opinią lekarzy do najefektywniejszych terapii leczenia bóli kręgosłupa należą jonoforeza (zależnie od zaaplikowanego leku oddziałuje przeciwbólowo, przeciwzapalnie, poprawia ukrwienie oraz rozluźnia); elektrostymulacja prądami Bernarda – dynamicznymi ( wywołuje na ogół reakcję przeciwbólową oraz rozluźniającą); krioterapia, która może być aplikowana w formie nadmuchu zimnych par azotu bądź też jako okłady z kriożeli ( dzięki tej metodzie osiąga się efekt przeciwbólowy, przeciwzapalny, jak też rozluźniający); zabiegi z wykorzystaniem ultradźwięków oraz fonoforeza (pełnią funkcję przeciwbólową, przeciwzapalną oraz przeciwobrzękową); elektrostymulacja prądami Nemeca – interferencyjnymi (działa przeciwbólowo i rozluźniająco); przezskórna elektryczna stymulacja nerwów TENS (powoduje złagodzenie bólu, jak też reguluje przewodnictwo nerwowo – mięśniowe); elektrostymulacja mięśni – elektrogimnastyka ( powoduje aktywizację pracy mięśni z niedowładem oraz porażonych); terapia z użyciem promieniowania laserowego aplikowana w formie naświetlań ewentualnie akupunktury laserowej ( jej aktywność ogranicza się do efektu przeciwbólowego oraz przeciwzapalnego); leczenie polem magnetycznym o niskiej częstotliwości (działanie sprowadza się do reakcji przeciwbólowej i przeciwzapalnej). Ważne jest natomiast, aby mieć na uwadze, że wykorzystanie procedur, podczas których aplikowane jest ciepło, na przykład okłady parafinowe, diatermia krótkofalowa, okłady borowinowe albo naświetlanie promieniowaniem podczerwonym, nie powinno być stosowane w małej odległości od kręgosłupa z uwagi na prawdopodobieństwo nasilenia się obrzęku zapalnego, a w następstwie tego wystąpienia ucisków w kanale kręgowym.

Metody rehabilitacji kręgosłupa
Metody rehabilitacji kręgosłupa

Rehabilitacja ruchem – kinezyterapia

Natomiast leczenie ruchem, czyli inaczej mówiąc kinezyterapia zawiera zestaw ćwiczeń leczniczych, jak też metody kinezyterapeutyczne. W trakcie wykonywania ćwiczeń leczniczych wykorzystywana jest konkretna grupa mięśni oraz rodzaj określonego skurczu. Przyporządkowane są do nich, na przykład ćwiczenia czynne, bierne, izometryczne, koncentryczne, ekscentryczne, rozciągające statyczne oraz dynamiczne. Zaś u pacjentów po przebytym urazie kręgosłupa, podczas rehabilitacji wykorzystywane są przede wszystkim ćwiczenia oddechowe, niezbędnie konieczne u chorych leżących; ćwiczenia izometryczne mięśni szyi oraz karku, wykorzystywane u pacjentów ze zmniejszoną masą, jak też siłą tej grupy mięśniowej; ćwiczenia obręczy barkowej oraz kończyn górnych, aplikowane w formie napięć izometrycznych, ćwiczeń czynnych wolnych lub czynnych z oporem, można je stosować łącznie z ćwiczeniami oddechowymi; ćwiczenia izometryczne z oporem, które lekarz zwykle ordynuje po ustaniu bólu, w trakcie ich przeprowadzania ćwiczący pacjent sam stawia opór własnymi kończynami; ćwiczenia mięśni brzucha; ćwiczenia mięśni pośladków oraz grzbietu; ćwiczenia wspomagane wykonywane przy nadwątlonych mięśniach; ćwiczenia czynne wolne bądź też z obciążeniami angażuje się na ogół, gdy mięśnie osiągną już pewną sprawność; ćwiczenia czynne dla fragmentu piersiowo – lędźwiowego kręgosłupa. Tymczasem jako uzupełnienie wszystkich tych kompleksowo stosowanych zabiegów, stanowi masaż. Może być on aplikowany, na przykład podczas terapii bólu kręgosłupa jako masaż leczniczy lub też jako masaż sportowy. I tak, masaż leczniczy ( klasyczny, w środowisku wodnym, przyrządowy, specjalistyczny) jest wykorzystywany w celu przeciwdziałania chorobie, jak też w trakcie kuracji bardzo dużej ilości chorób z zakresu ortopedii, neurologii, reumatologii, jak również chorób internistycznych. Z kolei masaż sportowy ( podtrzymujący, przedwysiłkowy, międzywysiłkowy oraz powysiłkowy) bazuje na mechanicznym oddziaływaniu na skórę, powięzi oraz mięśnie i jest on ukierunkowany na regenerację bądź też zwiększenie potencjału zawodnika. Jako dodatek do metod wykorzystywanych w terapii rehabilitacyjnej bólu kręgosłupa, obok szeroko pojętej fizjoterapii można przedstawić jeszcze tak zwane metody specjalne, czyli kinesiotaping, terapię manualną, metodę rehabilitacji McKenziego, metodę rehabilitacji Cyriaxa, metodę rehabilitacji Klappa, albo metodę Dorna. W czasie rozpoznawania zaburzeń kręgosłupa przydatne stają się badania oraz testy funkcjonalne, na przykład badanie kręgosłupa sposobem Menarda, obserwacja rozciągliwości kręgosłupa sposobem Mennella, kontrola objawu Laseque’a, jak też diagnozowanie utrwalonej lordozy lędźwiowej.

Rehabilitacja ruchem
Rehabilitacja ruchem